Od 15 sierpnia szkoły, przedszkola, instytucje i organizacje pracujące z dziećmi i młodzieżą muszą mieć wdrożone i ogłoszone standardy ochrony małoletnich. Wymóg ten jest konsekwencją wejścia w życie przepisów, tzw. ustawy Kamilka, uchwalonej w lipcu 2023 r. po tragicznej śmierci ośmioletniego Kamilka z Częstochowy, który został zakatowany przez swojego ojczyma. Wprowadza ona m.in. obowiązek wdrożenia standardów ochrony małoletnich, czyli standardy postępowania w przypadku zaobserwowania u dziecka objawów, które mogą być efektem znęcania się nad nim, czy to psychicznym, czy fizycznym, czy też następstwem wykorzystywania seksualnego.

W związku z tym w Ełku przygotowania i zapoznanie dzieci, rodziców, nauczycieli trwało już od grudnia 2023 roku, kiedy odbyło się pierwsze ze szkoleń.

W Mazurskim Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli w Ełku przeprowadzono szkolenie przez specjalistę, w którym uczestniczyli dyrektorzy ełckich szkół i przedszkoli oraz zespoły ds. wdrożenia standardów.

Zespoły takie powstały w każdej placówce, zajęły się zgłębianiem zagadnień i opracowaniem, wdrożeniem dokumentacji (swego rodzaju procedur skutecznego reagowania w sytuacji podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone); szkolenie rad pedagogicznych; zapoznanie z nimi rodziców i wywieszenie standardów w widocznym miejscu w placówce oraz udostępnienie ich na swoich stronach internetowych w wersji zupełnej oraz skróconej przeznaczonej dla małoletnich (wersje graficzne, obrazkowe)

Ustawodawca nakazał w Art. 22c.  by standardy wprowadzane w szkołach czy przedszkolach określały:

1) zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem placówki lub organizatora, a w szczególności zachowania niedozwolone wobec małoletnich;

2) zasady i procedurę podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego;

3) procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, zawiadamianie sądu opiekuńczego oraz w przypadku instytucji, które posiadają takie uprawnienia, osoby odpowiedzialne za wszczynanie procedury „Niebieskie Karty”;

4) zasady przeglądu i aktualizacji standardów;

5) zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu placówki lub organizatora do stosowania standardów, zasady przygotowania tego personelu do ich stosowania oraz sposób dokumentowania tej czynności;

6) zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zaznajomienia się z nimi i ich stosowania;

7) osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia;

8) sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego.

a także:

• wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności zachowania niedozwolone;
• zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet;
• procedury ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej formie;
• zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia.

 Standardy ochrony małoletnich wyznaczają procedury działania, których szkoła nie może ignorować

W przypadku podejrzenia znęcania się nad dzieckiem, wiadomo, kto i w jakim zakresie ma się tym zająć.

Przepisy ustawy zobowiązują bowiem placówki do nie tylko przygotowania i wdrożenia standardów, ale i wystawienia ich w widocznym miejscu.

Mają one byś napisane w przystępnym dla dzieci języku. W przedszkolach maja formę obrazków.

Przemoc domowa może mieć postać nie tylko przemocy fizycznej, ale i przemocy psychicznej (maltretowania psychicznego), a więc zachowań rodzica czy opiekuna, które powodują u dziecka poczucie, że jest nic warte, złe, niekochane, niechciane. Formą maltretowania psychicznego jest:

•        odtrącanie (werbalne i niewerbalne, wrogie odrzucanie lub poniżanie);

•        zastraszanie;

•        wyzyskiwanie/przekupstwo;

•        odmowa reakcji emocjonalnych (ignorowanie potrzeb dziecka, nieokazywanie pozytywnych uczuć, brak emocji w interakcji z dzieckiem);

•        izolowanie (odmawianie dziecku kontaktów z rówieśnikami i dorosłymi);

•        zaniedbywanie rozwoju umysłowego, nauki, zdrowia, opieki medycznej.

Przemocą jest również przemoc seksualna, czyli angażowanie dziecka w aktywność seksualną, której nie jest on lub ona w stanie w pełni zrozumieć.

Zaniedbywanie to również jedna z form krzywdzenia dziecka, polegająca na incydentalnym bądź chronicznym niezaspokajaniu jego potrzeb oraz nierespektowaniu podstawowych praw, powodując zaburzenia jego zdrowia, a także generując trudności rozwojowe.